RÜZGAR ENERJİSİ NEDİR?

Rüzgâr enerjisi, rüzgarı oluşturan hava akımının sahip olduğu hareket (kinetik) enerjisidir. Bu enerjinin bir bölümü yararlı olan mekanik veya elektrik enerjisine dönüştürülebilir.
Fosil, nükleer ve diğer yöntemlerde atmosfere zararlı gazlar salınmakta, bu gazlar havayı ve suyu kirletmektedir. Rüzgârdan enerji elde edilmesi sırasında ise bu zararlı gazların hiçbiri atmosfere salınmaz, dolayısıyla rüzgâr enerjisi temiz bir enerjidir, yarattığı tek kirlilik gürültüdür. Gürültü önlemek için türbin gövdeleri ses izolasyonludur. Pervanelerin dönerken çıkardığı sesler günümüzde büyük ölçüde azaltılmıştır.

NEDEN RÜZGAR ENERJİSİ?

Temiz, çevreyi kirletmeyen, yakıt parası olamayan bir enerjidir.Rüzgar enerjisinde ham madde ulaştırma masrafı yoktur. Doğadaki rüzgar direkt olarak kullanılabilir. Rüzgar türbinleri karmaşık makineler değildir. Gayet basit bir şekilde operatöre ihtiyaç duyulmadan çalıştırılabilmektedirler. Tamamen otomatik olarak çalışabilecek şekilde dizayn edilmişlerdir. Ayrıca bu şekilde sadece periyodik bakımlarının yapılması ile 20-30 yıla yakın çalışabilirler. Rüzgar türbinleri, patlama yapmazlar, radyasyon yaymazlar. Atmosfere veya yakındaki nehir ve denizlere ısıl emisyonları yoktur. Ayrıca her hangi bir radyoaktif ışınım tahribatı yapmazlar. Dolayısıyla tehlikeli değildirler.Artan petrol fiyatları veya aniden ortaya çıkan başka maliyetleri olmadığından vergi artırımı olarak vatandaşa yük olmazlar.Rüzgar türbinin işletmeye alınması, inşaatın başlamasından ticari üretime geçişine kadar, üç ay gibi kısa bir sürede gerçekleşebilmektedir.(600KW/1MW gibi ticari santraller için gereken süre) .Rüzgar türbinleri modüler olup her hangi bir büyüklükte imal edilebilmektedir.İstenildiğinde kısa bir süre içinde sökülüp başka bir yere sorunsuz olarak parçalar halinde taşınabilir. Ayrıca tek olarak ya da gruplar halinde kullanılabilirler.

Ömrünü tamamlamış rüzgar türbinlerinin söküm maliyetleri yoktur. Çünkü sökülen türbinlerin hurda değeri söküm maliyetlerini kolayca karşılamaktadır. Bu santrallerin ömürlerini tamamlamasından sonra türbinlerin kullanıldığı alan eski haline kolayca getirilebilmektedir. 

ELEKTRİK ENERJİSİ NASIL ÜRETİLİR

Rüzgar Türbini
En basit anlamda bir rüzgar türbini 3 bölümden oluşur.

1.Pervane Kanatları:
Rüzgar estiği zaman pervanenin kanatlarına çarparak onu döndürmeye başlar. Bu sayede rüzgar enerjisi ile kinetik(hareket) enerjisi elde edilmiş olur. Pervaneler rüzgar estiğinde aynı yönde dönecek şekilde tasarlanmışlardır.

2.Şaft:
Pervanelerin dönmesiyle ona bağlı olan şaft da dönmeye başlar. Şaftın dönmesiyle de motor içinde hareket oluşur ve motorun çıkışında elektrik enerji sağlanmış olur.

3.Jeneratör(Üreteç):

Oldukça basit bir çalışma yöntemi vardır. Elektromanyetik indüksiyon ile elektrik enerjisi üretilmiş olur. Küçük oyuncak arabalardaki elektrik motoruna benzer bir sistemdir. İçinde mıknatıslar bulunur. Bu mıknatısların ortasında da ince tellerle sarılmış bir bölüm bulunur. Pervane şaftı döndürdüğü zaman motor içindeki bu sarım bölgesi etrafındaki mıknatısların ortasında dönmeye başlar. Bunun sonucunda da alternatif akım (AC) oluşur.

                                                         ENERJİ SİSTEMLERİ

Şebeke Bağlantılı Sistemler

Direk şebekeye bağlanan rüzgar türbinlerinin 20 kW - 1,5 MW(Güç oranı artırılabilir) gibi büyük sistemlerdir. Şebekeye bağlanan rüzgar türbinleri orta ve büyük ölçekli işletmeler, endüstriyel tesisler, belediyeler, seralar, büyük kooperatifler, sosyal tesisler, elektrik üretimi - dağıtımı yapan şirketler ve maden ocaklarının ihtiyacını karşılamak için üretilmektedir.

Büyük türbinlerden oluşan rüzgar çiftliklerinin yıllık bakım masrafı ise yatırımın %1'ini geçmemektedir. Bu şartlar altında kurulacak türbinlerden elde edilen elektrik enerjisi, şebekeye; maliyeti düşük, çevreyi kirletmeyen, güvenli ve yenilenebilir bir kaynaktan üretilmiş olarak verilir.

Kendi ihtiyaçlarınız için, Yenilenebilir Enerji Kaynaklarından, Belirli bir güce kadar (500 kW) elektrik üretmeniz için herhangi bir kurumdan izin alınmasına gerek yoktur.
Yeni çıkan Enerji Verimliliği Yasasının yürürlüğe girmesiyle de, ihtiyaç fazlası Elektrik, ana şebekeye verilebilecektir.

Akülü Sistemler

Küçük güçlerde akülü rüzgar türbinleri (80 Watt - 20 kW) şeklindedir. Akülü sistemler, genellikle şebekenin olmadığı ya da şebekeyi ulaştırmanın ekonomik olmadığı ya da sorunlu olduğu yerlerde uygulanır. Şehir dışı yerleşimler, çiftlik evleri, telekomünikasyon aktarıcıları, radyo ve orman kuleleri, askeri tesisler, demiryolu sinyalizasyonu, balık çiftlikleri, seralar, maden ocakları, deniz vasıtaları ve bazı fabrikalarda küçük türbinler oldukça uygun kullanım alanları bulunmaktadır.

Üretilen enerjinin depolanmasıyla güvenilir enerji sağlanır. En fazla 4 adet hareketli parçadan oluşan akülü rüzgar türbinleri çok az bakım gerektirecek şekilde dizayn edilmişlerdir. İşletme giderleri neredeyse yoktur. Her türlü çevre şartlarına dayanabilecek şekilde dizayn edilirler. Otomatik kontrol mekanizmaları, sistemi aşırı şarjdan koruyan kontrol sistemleri vardır ve ayrıca çok yüksek rüzgar hızlarında otomatik korunmalı dizayn edilmişlerdir.

RÜZGAR TÜRBİNİNİN YAKLAŞIK AMORTİSMAN SÜRESİ

                100 W tan 1.5MW'a kadar çıkan modeller bulunmaktadır. Rüzgar türbinlerinin güneş enerjisine göre yaklaşık 3'te 1 oranında daha az maliyetlidir, "Bu sistemle evinizin enerji ihtiyacının tamamını karşılayamayabilirsiniz, ama yaklaşık yüzde 80'lik bir enerji tasarrufu sağlayabilirsiniz.
Rüzgar hızı düşük bir yerleşim birimimdeki bir evin çatısına 200 W lık rüzgar türbini monte edildiğinde "Bu türbin ile günde 2,5 KW lık enerji elde edebilir. Tabii bunu ay bazında değerlendirdiğimizde yaklaşık 50 YTL'lik elektrik tasarrufu sağlıyor. Tabii bu düşük watt'lık bir türbin olduğundan evin elektrik enerjisinin tamamını karşılayamıyor. Daha büyük modelleri de kullanılabilir. Bunu binalarda, müstakil alanlarda, evlerde kullanabiliriz.

                Rüzgâr türbinlerinin daha yüksek modellerinin sanayi tipi konumundadır ve bunların bir setinin, bir beldenin bile enerji ihtiyacını karşılayabilecek potansiyele sahip olmaktadır. Sürekli rüzgârı bulmak her zaman mümkün olmamakta. Üretilen rüzgar enerjisi akülerde depolanabiliyor. Burada akülerin kalitesi de önemlidir. Dünya standartlarında en yüksek verimi sağlayan jel tipi aküler kullanmalıyız. Bu akülerin yaklaşık 5 yıl ömrü vardır.
                Rüzgar türbinlerinin ise sabit maliyeti belki yüksektir, ancak bu ürünler ortalama 5 yıl içinde kendini amorti edebilmektedir. Mekanik ömürleri de 20–25 yıl civarındadır. Gelecekte yeni projelerle ilgili çalışmalarda bulunulmaktadır. Rüzgar türbinlerinin verimini yüzde 90'lara çıkaracak projelerdir.